Data Center อยู่กลางเมืองได้อย่างไร? เช็กผังเมืองและใบอนุญาต

Data Center มาอยู่กลางเมืองได้ยังไง?
แล้วใครเป็นคนอนุญาต?
.
ช่วงนี้หลายคนน่าจะเริ่มเห็นข่าว
Data Center ขนาดใหญ่
ผุดขึ้นกลางกรุงเทพฯ
ทั้งพระราม 9 รามคำแหง หัวหมาก
ไปจนถึงพื้นที่ใกล้คอนโด
โรงพยาบาลและชุมชน
.
คำถามที่ผมสงสัยเหมือนหลายคนคือ
ของแบบนี้มันมาอยู่กลางเมืองได้ยังไง
แล้วใครเป็นคนอนุญาต?
.
ตอบแบบสั้นๆเลยคือ
มันสร้างได้
เพราะกฎหมายไทยที่ผ่านมา
ไม่ได้มอง Data Center
เป็นกิจการประเภทพิเศษ
.
Data Center ที่เราพูดถึงทุกวันนี้
ไม่ใช่ห้องเซิร์ฟเวอร์เล็ก ๆ หลังบริษัทอีกแล้ว
แต่เป็น Data Center แบบ Stand Alone
คืออาคารขนาดใหญ่
ที่มีคอมพิวเตอร์ทำงาน 24 ชั่วโมง
มีระบบทำความเย็น
มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง
และบางแห่งต้องมีน้ำมันดีเซลสำรองจำนวนมาก
.
แต่กฎหมายไทยที่ผ่านมา
ไม่มีประเภทอาคารชื่อ “Data Center”
ที่ถูกควบคุมโดยเฉพาะ
.
เวลาจะสร้าง
จึงต้องเอามันไปใส่อยู่
ในช่องของกฎหมายที่มีอยู่เดิม
.
ตัวอย่างที่ชัดที่สุด
คือ Data Center พระราม 9 ซอย 6
.
กทม.ชี้แจงว่า
อาคารนี้ได้รับใบรับแจ้งก่อสร้าง
เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2567
เป็นอาคาร 4 ชั้น
มีชั้นใต้ดิน 1 ชั้น
พื้นที่รวม 12,249 ตารางเมตร
โดยระบุการใช้อาคารว่า
.
“คลังสินค้า ศูนย์เก็บข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และสำนักงาน”
พื้นที่ตรงนั้น
อยู่ในผังเมืองสีน้ำตาล ย.9
ซึ่งผังเมืองไม่ได้เขียน
ห้าม Data Center เอาไว้โดยตรง
.
เพราะฉะนั้น
ถ้าแบบอาคารถูกต้อง
ระยะร่นถูกต้อง FAR ถูกต้อง
การใช้ประโยชน์ที่ดินไม่ใช่กิจการต้องห้าม
กทม.ก็ไม่มีเหตุทางกฎหมายที่จะบอกว่า
“Data Center ไม่ให้สร้าง”
.
เจ้าหน้าที่ต้องพิจารณาตามกฎหมายที่มีอยู่
ไม่ใช่ตามความรู้สึกว่า
โครงการเหมาะสม
หรือไม่เหมาะสมกับชุมชน
.
นี่จึงเป็นจุดที่หลายคนเข้าใจผิดว่า
“กทม.อนุญาต Data Center”
จริง ๆ มันดีรายละเอียดมากกว่านั้น
.
กทม.อนุญาต
หรือรับแจ้งในส่วนของ “อาคาร” ตามประเภท
และรายละเอียดที่ผู้ประกอบการยื่นมา
.
แต่ตัวกิจการ Data Center หนึ่งแห่ง
มีเรื่องให้อนุญาต
และควบคุมมากกว่านั้นอีกหลายส่วน
.
เรื่องอาคารกับผังเมืองเป็นเรื่องของ กทม.
เรื่องไฟฟ้าไปเกี่ยวกับการไฟฟ้า
เรื่องน้ำเกี่ยวกับการประปา
เรื่องน้ำมันสำหรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง
ไปเกี่ยวกับกฎหมายควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
และกรมธุรกิจพลังงาน
เรื่องผลกระทบสิ่งแวดล้อมก็เป็นอีกกฎหมายหนึ่ง
พูดง่าย ๆ คือ
.
ไม่มี “เจ้าภาพคนเดียว”
ที่นั่งดู Data Center ตั้งแต่หัวจรดเท้า
แต่ต่างคนต่างดูคนละชิ้น
.
แล้วช่องโหว่ที่ใหญ่ที่สุดคือ
Data Center ไม่ได้ถูกกำหนดเป็น “โรงงาน”
แบบที่เราเข้าใจกัน
.
และที่ผ่านมา
ไม่ได้ถูกระบุเป็นประเภทโครงการ
ที่ต้องทำ EIA โดยอัตโนมัติ
.
ถ้าตัวอาคารไม่ไปเข้าเกณฑ์ EIA
ด้วยเหตุอื่นอีกทีหนึ่ง
ก็สามารถเกิดโครงการขนาดใหญ่ขึ้นมาได้
โดยไม่ต้องผ่าน EIA
เพียงเพราะมันคือ Data Center
.
ลองคิดภาพง่าย ๆ
ถ้ามีคนมาขอสร้าง “คลังสินค้า”
เราก็ตรวจมันด้วยมาตรฐานคลังสินค้า
.
แต่พอสร้างเสร็จ
ข้างในกลับมี Server จำนวนมหาศาล
เครื่องทำความเย็นทำงานทั้งวัน
เครื่อง Generator หลายตัว
และมีน้ำมันดีเซลไว้สำรองอีกเป็นแสนลิตร
คำถามในหัวที่เหมือนกันกับทุกคนคือ
มันยังควรถูกมองเหมือนคลังสินค้าธรรมดาอยู่หรือเปล่า?
.
ไม่ใช่ว่า Data Center เป็นธุรกิจไม่ดี
ประเทศไทยจำเป็นต้องมี Data Center
ถ้าเราจะเดินไปทาง Cloud, AI
และเศรษฐกิจ Digital
.
แต่คำถามคือ
ของที่มีลักษณะการใช้งานระดับนี้
ควรไปตั้งตรงไหน
และต้องอยู่ห่างจากชุมชนเท่าไร
.
เพราะตอนนี้ปัญหาที่เริ่มถูกประชาชนร้องเรียน
มีทั้งเรื่องเสียงจากระบบระบายความร้อน
Generator กลิ่นน้ำมัน
รวมถึงความกังวลเรื่องการเก็บเชื้อเพลิงจำนวนมาก
ใกล้พื้นที่พักอาศัย
.
กรณีหนึ่งบริเวณพระราม 9
ล่าสุดกระทรวงพลังงาน
ตรวจพบการเก็บน้ำมัน
ประมาณ 200,000 ลิตร
โดยไม่ได้รับอนุญาต
.
และมีการเคลื่อนย้ายน้ำมันออกจากพื้นที่แล้ว
พร้อมดำเนินการทางกฎหมาย
.
การที่อาคารได้รับอนุญาตให้ก่อสร้าง
ไม่ได้แปลว่าทุกอย่างที่เกิดขึ้นภายในอาคาร
ถูกกฎหมายอัตโนมัติ
.
ใบอนุญาตอาคารคือเรื่องหนึ่ง
การเก็บน้ำมันคืออีกเรื่องหนึ่ง
การใช้ไฟ การใช้น้ำ มลพิษทางเสียง
หรือการประกอบกิจการก็เป็นคนละเรื่องกัน
.
และนี่เป็นสาเหตุว่า
ทำไมวันนี้ถึงตอบคำถามง่าย ๆ อย่าง
“ใครอนุญาต Data Center พวกนี้?”
ได้ยากกว่าที่ควรจะเป็น
.
เพราะระบบเดิมไม่ได้ถูกออกแบบมา
ให้มีหน่วยงานเดียวเป็นเจ้าภาพ
.
กทม.เองเปิดเผยเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569
ว่า Data Center ขนาดใหญ่แบบ Stand Alone
ที่ยื่นมาตั้งแต่ช่วงปี 2564–2565
มีทั้งหมด 6 แห่ง
.
อนุญาตไปแล้ว 3 แห่ง ส่วนอีก 3 แห่ง
ถูกระงับการพิจารณาไว้ก่อนเพื่อทบทวนมาตรฐาน
.
และ กทม.ก็ยอมรับเองว่า
ปัญหาสำคัญคือที่ผ่านมา
กฎหมายไม่มีนิยาม Data Center ที่ชัดเจน
.
ผู้ประกอบการจึงสามารถยื่นอาคาร
ในลักษณะคลังสินค้า
ซึ่งไม่เข้าเกณฑ์ EIA
หรือการขออนุญาตโรงงานโดยตรง
.
.
.
สรุป
Q1: Data Center มาอยู่กลางเมืองได้ยังไง?
A1 : เพราะกฎหมายที่มีอยู่ไม่ได้ห้าม
.
Q2 : ใครเป็นคนอนุญาต?
A2 : ไม่มีใครอนุญาตมันแบบเบ็ดเสร็จคนเดียว
แต่หลายหน่วยงานอนุญาตคนละส่วน
ตามกฎหมายของตัวเอง
.
เครดิตภาพ : The Standard

ร่วมพูดคุยกันได้ที่
https://www.facebook.com/Ex.MatchingProperty/posts/pfbid0QL6SXhm5Jk7pwAuHoQdakNEXYQiGEc6D1mt3fqBimVzDFbCS6iY2zk4diPLzpLmpl