ใช้นามสมมติ ยังเสี่ยงหมิ่นประมาทได้หรือไม่

จะด่าใครแต่ใช้คำว่า “นามสมมติ” “

สรุปแล้วปลอดภัย ไม่โดนอีกฝ่ายนึงฟ้องจริงหรือไม่?

.

ใคร ๆ ก็เคยมีโมเมนต์อยาก “นินทา”

หรือพูดถึงใครสักคนแบบไม่เอ่ยชื่อจริง

แต่ใช้วิธีตั้ง “นามสมมติ” แทน เช่น “คุณ A,” “น้อง B,”

หรือแม้กระทั่งใช้ชื่อเล่นตลก ๆ

ที่ดูเหมือนไม่อ้างอิงใครโดยตรง

.

หลายคนเชื่อว่าการทำแบบนี้ปลอดภัย

ไม่เข้าข่ายหมิ่นประมาทเพราะไม่ได้เอ่ยชื่อจริง

แต่คุณรู้หรือไม่

ว่าในสายตาของกฎหมายไทย

สิ่งนี้ไม่ได้ช่วยให้คุณรอดเสมอไป

.

ใน ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 326 และ 328

การหมิ่นประมาทคือการใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม

ไม่ว่าจะด้วยการพูด การเขียน หรือการโพสต์ออนไลน์

ซึ่งมีผลทำให้บุคคลนั้นเสียชื่อเสียง

ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง หากทำต่อหน้าสาธารณะ

เช่น ผ่านเฟซบุ๊ก ยูทูบ หรือสื่อสังคมออนไลน์

ก็จะกลายเป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา

โทษหนักขึ้นทันที

.

จุดสำคัญคือ

กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้อง “เอ่ยชื่อจริง” เท่านั้น

หากข้อความหรือบริบทที่คุณใช้

แม้จะอ้างอิงด้วยนามสมมติ

แต่คนทั่วไปสามารถเชื่อมโยงจนรู้ได้ว่าเป็นใคร

ก็ถือว่าคุณเข้าข่ายผิดเหมือนกัน

.

พูดง่าย ๆ คือ

สิ่งที่ผิดไม่ใช่การใช้ชื่อสมมติ

แต่คือการทำให้ผู้อื่นถูกระบุตัวได้ในเชิงเสียหาย

ยกตัวอย่าง หากคุณเขียนโพสต์ว่า

“เอเจ้นท์หนุ่มหน้าตาดีคนหนึ่ง

อายุประมาณ 40 ปี

ที่เป็นเจ้าของบริษัทเอเจ้นท์แถวห้วยขวาง

ตอนนี้ติดหนี้ ติดยา ติดพนัน”

.

แม้คุณจะไม่ได้เอ่ยชื่อ

แต่หากรายละเอียดตรง

จนใคร ๆ ก็นึกออกว่าเป็นใคร

แบบนี้คุณอาจถูกฟ้องได้

.

โทษของการหมิ่นประมาทตามกฎหมายไทย

ก็ไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ เลย

หากเป็นการหมิ่นประมาททั่วไป

โทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท

แต่ถ้าเป็นการโฆษณาในที่สาธารณะ

โทษสูงสุดถึงจำคุก 2 ปี ปรับไม่เกิน 200,000 บาท

.

และอย่าลืมอีกประเด็นที่หลายคนไม่รู้

แม้สิ่งที่คุณพูดจะเป็น “ความจริง”

ก็ยังอาจผิดได้

.

หากเป็นความจริง

ที่ไม่ควรถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ

เพราะทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียง

กฎหมายไม่ได้ปกป้องคุณ

เพียงเพราะคุณพูดความจริง

.

ดังนั้น เวลามีใครบอกว่า

“กฎหมายใหม่ห้ามใช้นามสมมตินินทาคนอื่น”

มันไม่ใช่ข้อเท็จจริง

แต่เป็นการสื่อสารที่ทำให้เข้าใจง่ายในแบบชาวบ้าน

.

ความจริงคือ

กฎหมายหมิ่นประมาทไทยไม่ได้เปลี่ยนอะไรใหม่

แต่บังคับใช้อย่างเข้มงวดเสมอมา

และไม่สนใจว่าคุณจะใช้ชื่อจริงหรือนามสมมติ

ถ้าคนอ่านรู้ว่าหมายถึงใคร

คุณก็เสี่ยงทั้งนั้น

.

สุดท้ายนี้

ข้อควรจำที่แท้จริงคือ

อย่าเผลอคิดว่า “นามสมมติ”

คือเกราะกำบังทางกฎหมาย

หากคำพูดของคุณพุ่งเป้าไปที่ใคร

จนคนทั่วไปตีความออกได้

คุณอาจต้องไปอธิบายในศาล

แทนที่จะได้หัวเราะในวงสนทนา

.

ร่วมพูดคุยกันได้ที่

https://www.facebook.com/Ex.MatchingProperty/posts/pfbid0a9g3T6mUG7cGEfSik4r9YsQ4rhpUpMhSx8KnprCoDRgZnbYB7R1WgWdZMWZAEz6vl